We staan op de Familja camping in Velipojë. We hebben ons aangemeld voor de gezamenlijke – traditionele – BBQ en vandaag is dat zover. Rond 19:00 worden we verwacht en de dag brengen we vooral door bij de camper.
Er wordt les gegeven aan Lotte en Niels, Sanne maakt puzzels en tekent poppetjes – ikzelf ben aan de slag met mijn website en ook fotografie. Het bewerken van de foto’s die ik onderweg maak begint wat achter te lopen. Het zijn er ook zoveel onderhand!
Aan het einde van de dag beginnen we al wat honger te krijgen. Het was een behoorlijk warme dag en gelukkig koelt het na zessen alweer een beetje af. Gelukkig staan we na de middag in de schaduw met ons camper. En dan zien we vooraan de camping de tafels gedekt staan, er wordt van alles neergezet door het personeel.
Traditionele BBQ bij camping Familja
Er is best wat personeel op de been die normaal gesproken het restaurant bij de camping runnen. Met een knorrende maag kunnen we niet meer wachten en lopen op de muziek en het eten af. We zien er vele schalen met allerlei lekkers aan de kant staan, gebakken groenten, salades, pannenkoekjes maar dan speciale, smeersels en zoveel meer.
Alles in stijl met Albanië – we lopen met gevulde bordjes naar een tafel en beginnen met eten. Het is inmiddels drukker geworden, volgens ons deed de gehele camping dan ook mee met deze avond. Na de bodem te hebben bereikt van de bordjes, gingen we voor de BBQ. Er lag genoeg vlees voor iedereen, welke we mee de BBQ op namen. Want dat mochten we zelf doen – wat ook erg leuk en gezellig was.
Nadat we een aantal borden leeg hadden gemaakt, werd het volume opgedraaid van de muziek. Traditionele Albanese muziek waar het personeel op dansten – aanmoedigend om ons mee te krijgen. Dat lukte, zelfs ik draaide een aantal rondjes mee op de muziek. Maar de volhouders waren toch zeker Martine, Lotte en Sanne die de hele avond vrolijk meedansten.
Het werd dan ook al gauw laat, rond 22:00 kwamen we terug bij de camper. De kids vonden het nog lang niet genoeg, maar we moesten de volgende dag ook weer verder rijden. Dus tijd om op bed te gaan.
Albanië – regio Golem camping Pa Emer
Op 16 juni maken we ons gereed om verder te reizen, verder Albanië in, een nieuwe plek aan zee. De reis door Albanië blijft bijzonder: lastige wegen, grote hobbels of diepe kuilen te ontwijken. De rijstijl van de Albanezen is gehaast en chaotisch, waarin je met een grote camper dus aardig het uitkijken hebt. We kwamen langs de route over de hoofdstad Tirana, gelukkig langs de buitenkant waar het nog meeviel qua drukte.
De route bracht ons niet veel later langs smalle wegen aan de kust, om zodanig op de camping te komen die we uitgekozen hadden. De camping Pa Emer, Karpen ligt prachtig aan de Adriatische zee en bij aankomst hadden we geluk.
We mochten zelf een plek uitzoeken maar de wegen op de camping waren ook behoorlijk smal. Met een tip van een andere campinggast, kwamen we letterlijk aan het strand uit op een mooi ruime plek. Hier parkeerden we de camper en zetten onze spullen neer. Wat een lekker plekje, beter kon bijna niet.
En dat bleek ook wel, want we dachten 2 of 3 nachtjes te blijven, maar dat werden maar liefst 5 nachten. We zaten laag in voorraad eten, maar er kwamen genoeg fruit verkopers langs het strand waar we appels, tomaten, meloenen en meer van konden kopen.
In deze dagen hebben we veel gezwommen, op het strand gezeten, van de zon en het uitzicht genoten. Veel meer dan dat was ook niet nodig – we hadden er alles wat we zochten.
Naast ons was op hoogte een grote loopbrug die over het water naar een restaurant op zee ging. Dat restaurant stond op rotsen die daar nog boven het water uitstaken – ook kon je er op strandstoelen relaxen en vanaf die plek vertrok een bootje voor rondvaart tochten. De brug met ondergaande zon, het plekje in het water, het gaf een flink tropisch gevoel.
In een van de laatste dagen gingen we een stukje lopen – wat nog wel een eindje bleek ook. We moesten wel langs een winkeltje om wat basic eten in te kopen. De temperatuur begon ook enorm op te lopen, dus het was een pittige wandeling. Maar buiten dat, wat een heerlijke tijd hier aan het strand.
Berat - de stad van duizend ramen
Uiteindelijk moesten we ook weer verder – we willen natuurlijk meer zien van Albanië dan enkel strand en zee. We hadden het historische stadje Berat op ons vizier staan, kozen een camperplaats dicht in de buurt en gingen erop af. Op 21 juni vertrokken we naar River side camping – inmiddels steeg de temperatuur weer verder en het was onderhand toch wel heet aan het worden.
Na een flinke rit over de bekende wegen van Albanië, kwamen we aan bij de camping. We kregen toch wel een klap toen we de airco van de camper uitkwamen – verder van zee af – was het hier toch écht heet! Maar we werden hartelijk ontvangen door een enthousiaste mevrouw die eigenaar van het plekje is.
De camper mochten we onder een mooie overkapping neerzetten dat ons veel schaduw gaf – waar we ook heel blij mee waren. We plaatsten ons hier neer, stalden de spullen uit en proberen ons te acclimatiseren. De planning voor de volgende dag was richting de oude stad van Berat.
Waarom Berat, de stad van duizend ramen genoemd wordt?
De oude huizen in de wijken Mangalem en Gorica zijn tegen steile heuvels gebouwd, direct boven de rivier de Osum. Vanuit een afstand (bijvoorbeeld vanaf de overkant van de rivier of vanaf een hoger punt) lijken de grote houten ramen van de witte huizen als het ware opgestapeld – één raam boven het andere. Dit creëert het indrukwekkende visuele effect van “duizend ramen” die allemaal uitkijken over de vallei.
Berat en het middeleeuwse fort Kalaja
Op maandag maken we ons op om te voet naar de stad te gaan. We willen de oude stad bekijken en het kasteel dat op een berg bovenop staat. Het wordt al snel warm en hebben een paraplu mee tegen de zon. Sanne wilde persé haar fietsje mee, dus die ging ook mee.
We komen na een redelijke afstand aan bij de oude stad – het heeft een mooie oude brug met bogen erin. De oude stad ziet er ook erg mooi uit, vanuit de schaduwplekjes proberen we zoveel mogelijk mee te krijgen. Na een korte wandeling komen we bij het begin van de tocht omhoog, naar het kasteel dat we wilden bezoeken.
Steil omhoog ging de weg – op zijn zachtst gezegd een pittige klim. Het was een lange, lange weg omhoog en velen die we zagen hadden een knalrood bezweet hoofd. Maar we liepen stug door en kwamen uiteindelijk waar we moesten zijn – aan het begin van dit kasteel.
Het was alleen niet echt een kasteel, maar meer een dorp op zichzelf. Kenmerkend met oude vestingmuren, kanonnen en mooie huizen en kerken die het had. Er woonden ook nog mensen, die er wel met de auto er mochten komen.
In de warmte komen we bij een erg mooi plekje uit, beschut door rijen bomen en met een geweldig uitzicht naar beneden op Berat. Er is een restaurant waar we graag willen eten, drinken en van het uitzicht genieten.
Bij het restaurant zien we rijen met mooie kleedjes die we interessant vonden. Na het lekkere eten en drinken gingen we dan ook verder, inclusief 2 mooie kleden voor ons nieuwe thuis voor na de reis.
We kijken rond en zien veel mooie uitzichten en oude stukken muren en huizen. Maar we zijn ook uitgelopen, gesloopt door de warmte én we moesten nog het hele eind terug. Eenmaal op de camping aangekomen ploften we neer en kwamen niet van ons plek – enkel om koud te douchen. Toch moesten we ook nog inkopen doen – Niels en ik gingen dapper naar de Spar in de buurt dichtbij.
Vanavond is de laatste avond in Albanië. We gaan verder – zoeken eigenlijk een plek met wat meer koele lucht op. Het is gemiddeld 40 graden in Albanië. We zijn wel wat gewend, maar dit is echt heet. Bij een camper zonder airco of waaiers, is er niet veel aan. We besluiten dan ook Noord-Macedonië nog aan te doen voordat we de camper richting terugreis draaien.
We nemen afscheid van de lieve jonge kater en de kip die de kids vermaakte op de camping en gaan op weg.
Het UNESCO meer Ohrid in Noord-Macedonië
We vertrekken van het plekje Berat naar de grens met Noord-Macedonië. We rijden een mooie tijd en komen rond 15:00 zonder problemen aan op een camping bij een hotel in de buurt van Struga. We staan op een klein gezellig veldje met een enkeling rondom. Het is een fijne plek direct aan het meer van Ohrid.
Het meer van Ohrid is van de oudste en diepste meren van Europa. Het ligt op de grens van Noord-Macedonië en Albanië, waarbij het grootste deel tot Noord-Macedonië behoort. De grootste diepte is 296 meter. We verblijven hier een aantal dagen en vermaken ons op en rondom de camping.
Lotte en Niels hebben nog een paar dagen les – wat relatief makkelijk gaat onder de overkapping bij de camping. Sanne vermaakt zich er ook prima met tekeningen maken, fietsen en andere bezigheden. Op donderdag besluiten we een groot deel van het meer rond te fietsen en zo meer van Macedonië te zien.
Hoewel we een groot stuk hebben gefietst, ging de route dan wel langs het meer, maar zagen we er niet erg veel van. Wel hebben we veel indrukken van dit land mee gekregen. Na een flink eindje gefietst te hebben heeft Niels er genoeg van. De benen doen zeer – we besluiten de terugroute in te zetten.
Op de terugreis nemen we gelijk boodschappen mee. Aangekomen bij de camper wil Niels graag nog meer rondjes fietsen – bijzonder. Maar het is al snel weer laat en de kinderen moeten naar bed. Helaas valt Sanne op een vreemde manier achterover uit bed naar beneden – met het achterhoofd op een opstapje.
Dat zag er niet goed uit. Ze sprak vreemd en wazig – in de nacht gaf ze over. Een hersenschudding zeker, maar gelukkig ging het de volgende dag al wel vlot beter. We hebben het aangekeken, we zouden eigenlijk op de vrijdag weer terugreizen. We bleven nog een nacht om rust te houden voor Sanne.
Terug naar Albanië met grensprobleempjes
Op zaterdag 27 juni gaan we terug naar Albanië. Het doel is om naar Bosnië te reizen via Albanië en Montenegro. Sanne is inmiddels goed bijgekomen, gelukkig, en we kunnen de reis inzetten.
Na een tijdje rijden komen we bij de grens aan en geven bij de controle ons paspoorten en kentekenbewijs aan de politie – zoals altijd. Maar er werd nu ook naar de groene kaart gevraagd, die hebben we, dachten we.
Maar dat hadden we dus niet – het geprinte document dat we wel hadden was niet het juiste document wat de douanier zocht. Maar meer dan dat konden we ook niet laten zien. De camper mocht aan de kant, na het verkijgen van de WiFi van de douane zochten we via de apps naar deze groene kaart.
De app gaf wel een kaart ter download aan – maar het was simpelweg niet de juiste. Na lang en enigszins geirriteerd zoeken – sprak ik de douanier aan om dan maar ter plekke een verzekering te betalen. Dat kon – maar moest contact voldaan worden – en dat hadden we dan ook weer niet.
De douanier vroeg ons bestemming – waarbij ik zei dat we op doorreis waren. Een nacht, misschien 2 zou de max zijn. Rij maar door, zij hij, maar rijd voorzichtig. Yes – ik gaf hem een hand en we waren rap de grens over gesjeesd.
Later in de avond na een vrij lange rit komen we aan bij Lake Shkodra Resort. Hier waren we eerder geweest en konden relatief goedkoop een nachtje overbruggen. Omdat het erg warm was en laat – besloten we weer bij het restaurant een hapje te eten. Daarbij was ons voorraad ook behoorlijk geslonken.
Grens over naar Montenegro
Terug bij de camper gingen we snel slapen om de volgende dag door te rijden naar Montenegro. We hadden een camping gevonden aan zee, bij het plekje Ulcinj op camping Tropicana. Deze camping werd gerund door een Duits stel en we konden er prima voor een nachtje staan.
Bij aankomst pakte ik de fiets om op zoek te gaan naar nog open winkels – en een pinmachine. Want de campings moeten veelal cash betaald worden. Helaas was het op zondag waarbij de meeste winkels gesloten zijn. Uiteindelijk nog een wegwinkeltje gevonden voor de nodige flessen water en wat fris.
Ondertussen waren Martine en de kids aan het afkoelen in zee. Ook in Montenegro is het ontzettend warm, we hoopten dat het er iets koeler zou zijn. Bij terugkomst gingen we al snel wat eten en daarna weer de camper in.
Bosnië en Herzegovina: Mostar Neretva
Mostar is de hoofdstad van het kanton Herzegovina-Neretva, in de Federatie van Bosnië en Herzegovina. Het is de grootste en belangrijkste stad van de streek Herzegovina. En hier wilden we vandaag naartoe rijden. We pakten op en vertrokken met goede zin naar dit nieuwe land.
Het was een behoorlijk eind rijden weer, de grens over ging soepel ditmaal, maar het was nog een pittig tochtje naar de camping die we uitgezocht hadden. Camping Neretva, een vrij nieuwe camping dichtbij de stad Mostar aan de rivier Neretva.
De rivier Neretva stroomt langs Mostar. Deze 225 kilometer lange rivier staat bekend om haar smaragdgroene tot turquoise kleur en wordt in de stad overspannen door de Stari Most (Oude Brug). Het water is ijskoud, met temperaturen die het hele jaar door slechts enkele graden Celsius bedragen.
En dat was maar goed ook, dat de rivier zo koud is. Het was na aankomst al warm, maar de volgende dag tikten we weer makkelijk 40 graden aan. We dachten het op te geven om Mostar nog te bezoeken, maar wilden het toch echt wel zien. We besloten er per taxi naar toe te gaan in de avond, als het wat koeler zou worden.
Op dinsdag 30 juni proberen we het hoofd koel te houden en verkoelen we ons in de middag in deze ijskoude rivier. Het lichaam prikkelt en tintelt van de temperatuur verschillen, maar het is wel erg lekker.
In de avond vertrekken we met de taxi. We komen Mostar snel in en beginnen de route bij de oude brug. Indrukwekkend, de brug die de stad verbindt, de unieke straatjes en mensen, de kogelinslagen die je overal terugziet – het blijft een onwerkelijk idee, gevoel. Nadat we de stad gezien hebben gaan we met een taxi terug.
De chauffeur spreekt Duits, ik praat wat met hem over de stad en de geschiedenis. Hij blijkt zelf gevlucht te zijn en heeft 30 jaar in Zwitserland gewoond. Daarom sprak hij goed Duits. Het verhaal is verbazingwekkend – de oorlog in de oorlog.
Tijdens het terugrijden is de lucht gidzwart en we zien felle flitsen aankomen. Het is behoorlijk stormachtig – gelukkig komen we net op tijd de camper in en gaan slapen met veel gedonder.
Bosnië en Herzegovina: Sarajevo - het keerpunt van de reis
De volgende dag rijden we op een camping af in Sarajevo. Na een lange rit komen we bij de stad aan en moeten erdoorheen manouvreren. Dat op zich is al een spannend iets, maar dan zien we waar we in moeten om de camping te bereiken.
Supersmalle straatjes met druk verkeer, ik ben niet gek, denk ik. We rijden door, tot we de stad uit zijn. De camping is voor ons enorm gevaarte niet te doen – zoals wel vaker voorkomt, te vaak eigenlijk. En dat vinden we toch wel super jammer.
Een stuk buiten Sarajevo parkeren we de camper aan de weg – we zijn aan het dubben wat te doen. Na alles wat we hebben gezien, gedaan, beleefd, wist ik dat we aan het einde van deze reis zitten. We lieten Sarajevo voor wat het is en nemen genoegen met de ervaring van Mostar. We besluiten de terugreis nu écht in te zetten.
We zoeken een camperplaats op aan de grens met Hongarije om de nacht door te brengen. Met het plaatsje Visoko op de TomTom zetten we de reis verder. Het blijkt dat we wéér door heel Sarajevo moeten rijden.
Ditmaal moeten we dan ook door echt de binnenstad rijden, wat een chaos. Maar we zien zo toch nog mooi grote delen van deze stad – geluk bij ongeluk. Het rijden is dan wat minder leuk, zo naast trambanen, trams, veel verkeer en allerlei afslagen die we moeten nemen.
Uiteindelijk komen we de stad uit en komen we al vlot aan bij Visoko. Het blijkt een privé achtige camperplaats te zijn naast een B&B. Warm welkom, snel de camper neergezet en vlot de avond en nacht in.
Bosnië naar Kroatië
De volgende dag op donderdag 2 juli pakken we weer op en rijden Kroatië binnen. We rijden op een campingplek af dichtbij de grens met Hongarije. Bij aankomst blijkt het een drassig grasveld te zijn – na een stuk omgeploegd te hebben vonden we het geen fijn idee er te blijven.
We kregen de camper gelukkig weer de weg op en gingen snel een andere plek dichtbij te zoeken. Pause & Park in het stadje Varaždinske Toplice bracht ons de nacht door. De volgende dag reden we vlot Hongarije binnen.
Kroatië naar Hongarije
We gingen hier richting Kócsag Camping-Stellplatz Balatonberény, waarvan de plek al in de naam zit. Een camping waar veel jongerenkampen stonden – beetje muziek en geschreeuw in de avond, maar we sliepen gelukkig prima.
Op zaterdag 4 juli rijden we zover mogelijk richting Slowakije. We eindigen aan de grens in Hongarije buiten de stad Gyor. We brengen de nacht door bij een privé camping aan een woonuis. Een prachtig plekje, camping Sátorhely genaamd.
Niels, Lotte en Sanne konden er mooi te vissen aan het stromend slootje. Niels had eindelijk een echte vis aan de haak geslagen, maar zodanig enthousiast dat het de vis de boom in had geslingerd. Nadat we allemaal bijgekomen waren van het lachen, kreeg ik de vliegende vis weer los.
Hongarije naar Slowakije
De volgende dag reden we Slowakije binnen – konden boodschadden doen bij een Lidl en kwamen op camping Pullman uit. We zijn in het plekje Piešťany beland. Het is een camping waar we 2 nachten bleven om even bij te komen. We rijden veel en lang, een beetje rust is lekker en de kids kunnen er goed spelen.
Er is een trampoline en zandbak waar Sanne met een meisje gebakjes bakt. De trampoline wordt ook veelbezocht – we verblijven de dagen verder bij de camping. Het is regenachtig weer, frisser dan we gewend zijn, missen we nu al de hitte?
Slowakije naar Tsjechië
We gaan verder op dinsdag 7 juli en steken de grens weer over naar Tsjechië. We rijden een flink eind en komen uiteindelijk bij een camping aan, die aan de route zit. We zitten in het plekje Jihlava op camping Pávov. Bij aankomst staat dat we moeten bellen. We bellen en krijgen te horen dat we een plek mogen uitzoeken.
De eigenaar zal later komen voor collecte, dus wachten we het rustig af. Eind van de middag en de avond zijn we lekker aan het voetballen, we schommelen erop los en spelen met de kids alsof we zelf nog kind zijn.
Het is een gezellige bende en na de lekkere pastasalade gaan we weer slapen. We maken ons op voor de laatste stukjes rijden.
Tsjechië naar Duitsland
Vandaag rijden we verder richting Duitsland. De rit gaat gemoedelijk, bij Praag even spannend. Er is een grote omleiding en we weten niet direct waar we naartoe moeten. Op goed gevoel komen we uiteindelijk weer op de juiste route uit en vervolgen de weg.
Al snel zijn we de grens naar Duitsland over. Na een lange stoet van vrachtwagens voorbij te zijn gecrossed, moeten we langs een mobiele controle rijden. Spannend, we hopen niet dat ze ons voor controle kiezen. We zijn namelijk nogal zwaar beladen!
Gelukkig rijd het door en komen we de grens zonder moeite voorbij. Niet veel later, even voor Dresden komen we in een lange file terecht. Er is verderop een ongeval geweest en we doen er vrij lang over om de laatste kilometers op de camping te komen.
Eind van de dag komen we aan in het plaatsje Klipphausen op Campingplatz Rehbocktal. Het is niet ver na Dresden. Het is een mooie camping met veel groen en we zitten weer een beetje tussen de bergen in.
In de ochtend van 10 juli rijden we verder door Duitsland. We hoopten in eerste instantie Nederland te halen – maar dat blijkt toch nog wel een kilometer of 400 te ver.
We zoeken even na Hannover een nieuwe plek om de nacht door te brengen. We komen uit bij camping Aller-Leine-Tal. De camping wordt gerund door een Nederlands stel en ligt bij het plekje Essel-Engehausen. Een typisch doortrek camping met eenvoudige voorzieningen, maar het volstaat. Er staat een speeltuintje wat het natuurlijk al snel ok maakt.
We denken erover om hier 2 nachten te blijven. Martine heeft op vrijdag 11 juli een sollicitatie uitstaan – dat digitaal wordt gehouden. En dat willen we niet in de stress brengen door onderweg te zijn.
Herinneringen en verhalen voor het leven
En dat brengt mij bij het einde van deze blogreeks ‘Een reis door Europa’. Al is de laatste kilometer misschien nog niet behaald, qua reis is het ten einde gekomen. We rijden naar Nederland waar onze families zijn, spullen staan en we tot eind augustus zullen verblijven. Want zoals de meesten onderhand weten, blijven we niet in Nederland.
Wat hebben we veel meegemaakt in Europa: van de Spaanse paëlla, Portugese stranden tot ongekende hoogtes in de Pyreneeën. Unieke steden bezocht als Lissabon, Venetië of dat prachtige Sevilla. Het Bléd meer in Slovenië, Pltivice Kroatië met de prachtige watervallen – historische steden als Dubrovnik, Berat, Mostar en nog zo ontzettend veel meer.
Een reis als deze nemen we mee voor de rest van ons leven, dankbaar dat we dit hebben ondernomen.
Met een grote camper die als ons thuis voelt, deur dicht en je zit in je eigen wereldje. De camper heeft ons overal gebracht, we hebben het vervloekt en gezegend.
Maar het was ook niet altijd even makkelijk allemaal: Wassen, koken, boodschappen, winkels zoeken, dingen die kapotgaan, stress voor plekken, routes vinden en rijden door chaos en smalle straatjes: maar wat deden we het als gezin fantastisch.
De kids die totaal op hun gemak waren en zich overal thuis voelen, waar we ook kwamen. Ze vlogen uit en ontdekten de wereld om hen heen.
En misschien is dat wel het meest waardevol, de verhalen en herinneringen van de reis die we een leven lang met elkaar delen.
4 reacties
Wat hebben jullie een fantastische reis gemaakt Albert ! Wat een belevenissen , knap gedaan met elkaar.
Het was zeker fantastisch! Een reis om nooit te vergeten.
Wat een avontuur en mooie herinneringen nemen jullie mee!
Absoluut Liesbeth! En inderdaad een heel avontuur 😀